Miesiąc: czerwiec 2026

Produkcja malin i jeżyn w tunelach foliowych pozwala ograniczyć ryzyko strat spowodowanych gradem czy intensywnymi opadami oraz przyspieszyć zbiory. Coraz częściej jednak największym wyzwaniem stają się wysokie temperatury panujące wewnątrz tuneli. Przegrzanie roślin wpływa nie tylko na wielkość plonu, ale przede wszystkim na jakość owoców i ich przydatność do sprzedaży.

Co dzieje się z rośliną podczas upałów?

Optymalna temperatura dla wzrostu i owocowania malin oraz jeżyn wynosi 18–23°C. W okresach letnich temperatura w tunelu może jednak przekraczać 35°C. W takich warunkach rośliny ograniczają transpirację, zamykają aparaty szparkowe i spowalniają fotosyntezę. Zamiast budować plon, uruchamiają mechanizmy obronne.

Pierwszymi objawami stresu są pogorszenie jakości owoców, ich drobnienie oraz utrata jędrności. Często pojawiają się także oparzenia słoneczne liści i owoców oraz skrócenie okresu zbiorów.

Dlaczego owoce tracą jędrność?

Jedną z głównych przyczyn jest wzrost produkcji etylenu, hormonu odpowiedzialnego za procesy starzenia. Pod jego wpływem aktywowane są enzymy rozkładające ściany komórkowe, przez co owoce szybciej miękną i tracą spoistość.

Dodatkowo podczas stresu termicznego dochodzi do zaburzeń gospodarki wapniowej. Wapń odpowiada za stabilność ścian komórkowych, dlatego jego ograniczona dostępność sprzyja utracie jędrności i skraca trwałość pozbiorczą owoców.

Jak ograniczyć skutki wysokiej temperatury?

Skuteczna ochrona plantacji wymaga połączenia kilku działań.

Podstawą jest intensywne wietrzenie tuneli poprzez otwieranie ścian bocznych i bram. Warto również stosować preparaty lub siatki cieniujące, które obniżają temperaturę wewnątrz obiektu nawet o kilka stopni.

Duże znaczenie ma także odpowiednie nawadnianie. W okresach upałów najlepiej sprawdza się nawadnianie pulsacyjne, prowadzone częściej, ale mniejszymi dawkami wody.

Biostymulacja wspiera rośliny w czasie upałów

Podczas długotrwałych fal gorąca same działania techniczne często okazują się niewystarczające. W doświadczeniach prowadzonych na plantacjach wdrożeniowych oraz u producentów bardzo dobre efekty uzyskano po zastosowaniu XStress.

Preparat zawiera kompleks mikroelementów wspierających naturalne mechanizmy obronne roślin. Jego działanie polega na ograniczeniu nadmiernej produkcji etylenu wywołanej stresem termicznym. Dzięki temu rośliny dłużej utrzymują aktywną fotosyntezę, a owoce zachowują większą jędrność i lepiej znoszą transport oraz obrót handlowy.

Jak stosować XStress?

Program należy rozpocząć wraz z pojawieniem się pierwszych wybarwiających się owoców.

W standardowych warunkach letnich:

• 1,5 l/ha
• zabieg powtarzać co 10–14 dni.

Podczas długotrwałych upałów (powyżej 25°C):

• 2,5 l/ha
• zabiegi wykonywać co 5–7 dni.

Warto połączyć XStress z wapniem

XStress można mieszać z fungicydami oraz preparatami biologicznymi. W uprawie malin i jeżyn deserowych szczególnie korzystne jest jego stosowanie razem z nawozami wapniowymi, np. BioCal.

Takie połączenie zapewnia podwójny efekt – wapń wzmacnia ściany komórkowe owoców, natomiast XStress ogranicza procesy prowadzące do ich przedwczesnego mięknięcia.

Wysokie temperatury w tunelach są dziś jednym z głównych czynników ograniczających jakość malin i jeżyn. Odpowiednia wentylacja, cieniowanie i właściwe nawadnianie stanowią podstawę ochrony plantacji, jednak w okresach silnego stresu warto uzupełnić program o biostymulację.

Zastosowanie XStress, szczególnie w połączeniu z BioCal, pozwala skuteczniej ograniczyć skutki stresu termicznego, utrzymać jędrność owoców oraz wydłużyć ich trwałość pozbiorczą – parametry kluczowe dla producentów owoców deserowych.

Pękanie czereśni należy do najpoważniejszych problemów w produkcji tego gatunku. W sezonach z opadami występującymi w okresie dojrzewania owoców straty handlowe mogą sięgać nawet kilkudziesięciu procent plonu. Współczesne badania wskazują, że główną przyczyną pękania jest nadmierne pobieranie wody przez skórkę owocu, prowadzące do wzrostu ciśnienia wewnątrz komórek i rozerwania tkanek.

Dlaczego czereśnie pękają?

W okresie dojrzewania owoce zawierają wysokie stężenie cukrów, co sprzyja intensywnemu napływowi wody przez skórkę podczas opadów, rosy czy wysokiej wilgotności powietrza. Szczególnie niebezpieczne są sytuacje, gdy po okresie suszy następują intensywne deszcze.

O podatności owoców na pękanie decyduje przede wszystkim stan kutykuli – naturalnej warstwy ochronnej pokrywającej skórkę. Jej zadaniem jest ograniczanie utraty wody, ochrona przed czynnikami środowiskowymi oraz utrudnianie wnikania patogenów.

Problem pojawia się wtedy, gdy na powierzchni owoców występują mikropęknięcia niewidoczne gołym okiem. Takie uszkodzenia znacząco zwiększają przepuszczalność skórki dla wody i stają się miejscem inicjacji pęknięć.

Wapń – pierwszy element ochrony przed pękaniem

Podstawą ograniczania pękania czereśni jest odpowiednie zaopatrzenie owoców w wapń. Pierwiastek ten odpowiada za stabilność ścian komórkowych, elastyczność tkanek oraz odporność skórki na uszkodzenia mechaniczne.

Szczególnie wartościowym rozwiązaniem jest BioCal, który nie tylko dostarcza wapń, ale również wspiera jego transport do owoców poprzez aktywację tzw. pompy auksynowo-wapniowej. Dzięki temu roślina efektywniej wykorzystuje wapń pobierany z gleby i kieruje go do rozwijających się owoców.

Regularne stosowanie BioCalu od okresu wzrostu zawiązków pozwala:

• poprawić zaopatrzenie owoców w wapń,
• zwiększyć wytrzymałość skórki,
• ograniczyć podatność na pękanie,
• poprawić jędrność i trwałość pozbiorczą owoców.

Vapor Gard – fizyczna ochrona przed wnikaniem wody

W okresie dojrzewania owoców szczególnego znaczenia nabiera ochrona kutykuli. W tym celu warto zastosować Vapor Gard, który tworzy na powierzchni owocu cienką, elastyczną warstwę ochronną.

Preparat łączy się z naturalnymi woskami obecnymi w kutykuli, wzmacniając jej strukturę i ograniczając nadmierne pobieranie wody przez skórkę. Jednocześnie nie blokuje całkowicie wymiany gazowej ani prawidłowego dojrzewania owoców.

Korzyści ze stosowania Vapor Gard:

• ograniczenie przenikania wody do owoców,
• zmniejszenie skutków mikropęknięć kutykuli,
• redukcja ryzyka pękania podczas opadów,
• poprawa jakości handlowej plonu.

Pierwszy zabieg warto wykonać około 3 tygodnie przed planowanym zbiorem, w momencie pojawienia się pierwszych przebarwień owoców. W warunkach długotrwałych opadów zaleca się wykonanie zabiegu uzupełniającego 5–7 dni przed zbiorem.

Należy podkreślić, że Vapor Gard nie eliminuje pękania w 100%, jednak może znacząco ograniczyć skalę problemu, szczególnie gdy stanowi element szerszej strategii obejmującej właściwe nawożenie wapniem.

Pęknięcia to także większe ryzyko szarej pleśni

Uszkodzona skórka stanowi idealne miejsce wnikania patogenów. Szczególnie groźnym zagrożeniem w okresie dojrzewania i zbioru owoców jest Botrytis cinerea, sprawca szarej pleśni.

Pęknięte owoce znacznie łatwiej ulegają infekcji zarówno w sadzie, jak i podczas transportu oraz przechowywania. Dlatego program ograniczania pękania powinien być uzupełniony o działania chroniące owoce przed chorobami.

W tym celu warto wykorzystać Polyversum WP, biologiczny preparat zawierający Pythium oligandrum. Produkt ogranicza rozwój patogenów, wspiera zdrowotność owoców i może być stosowany również w okresie przedzbiorczym. Jego dodatkową zaletą jest brak pozostałości oraz brak karencji, co ma szczególne znaczenie w produkcji owoców deserowych.

Kompleksowa strategia ochrony

Skuteczne ograniczanie pękania czereśni wymaga połączenia kilku działań. Podstawą jest odpowiednie zaopatrzenie owoców w wapń poprzez regularne stosowanie BioCalu, ochrona kutykuli przy użyciu Vapor Gard oraz zabezpieczenie owoców przed infekcjami przy pomocy Polyversum WP.

Takie kompleksowe podejście pozwala nie tylko ograniczyć straty powodowane przez pękanie, ale również poprawić jakość handlową, trwałość pozbiorczą i bezpieczeństwo produkowanych owoców.