Miesiąc: wrzesień 2026

Po zakończeniu zbiorów w tunelach rozpoczyna się przygotowanie stanowiska do kolejnego cyklu produkcyjnego. W gospodarstwach, w których planowane jest chemiczne odkażanie gleby w tunelu, jednym z czynników wpływających na przebieg tego procesu jest jej odpowiednia wilgotność. Szczególnego znaczenia nabiera to na stanowiskach szybko przesychających.

W takich warunkach elementem przygotowania gleby może być Slick – adiuwant doglebowy poprawiający gospodarowanie wodą w strefie korzeniowej.

Odpowiednia wilgotność gleby przed odkażaniem ma znaczenie

Przed wykonaniem chemicznego odkażania gleba powinna być właściwie uwilgotniona. Problem pojawia się, gdy po nawodnieniu szybko traci wodę. Nierównomierna wilgotność może utrudniać stworzenie odpowiednich warunków do działania zastosowanego środka odkażającego, a tym samym ograniczać skuteczność zabiegu wobec patogenów odglebowych.

Adiuwant doglebowy Slick pomaga zatrzymać wodę w glebie i ograniczyć jej straty przez parowanie. Według materiałów Bioagris ilość odparowanej wody może zostać zmniejszona nawet o 23%. Dzięki temu łatwiej utrzymać odpowiednie uwilgotnienie gleby w okresie przygotowania jej do dezynfekcji.

Jak zastosować Slick przed odkażaniem gleby?

Nasze dotychczasowe doświadczenia oraz wdrożenia technologii u naszych producentów pokazują dwa skuteczne sposoby podania produktu Slick:

• przed odkażaniem – podczas zlewania gleby wodą zastosować Slick w dawce 3–4 l/ha,
• łącznie ze środkiem odkażającym – zastosować Slick w dawce 5 l/ha.

Wybór wariantu należy dostosować do sposobu przeprowadzania dezynfekcji oraz warunków panujących w tunelu. W każdym gospodarstwie może lepiej sprawdzić się inny wariant.

Nie tylko papryka – odkażanie gleby pod osłonami

Rozwiązanie jest szczególnie interesujące po zakończeniu uprawy papryki, pomidora, ogórka czy innych intensywnie uprawianych warzyw pod osłonami, gdy przed kolejnym cyklem planowane jest chemiczne odkażanie stanowiska.

Włączenie Slick do tego etapu technologii służy przede wszystkim lepszemu wykorzystaniu dostarczanej wody i utrzymaniu właściwych warunków wilgotnościowych w glebie. To prosty element przygotowania stanowiska, który może wspierać prawidłowe przeprowadzenie zabiegu odkażania. Po zabiegu warto też zadbać o odbudowę życia biologicznego gleby po chemicznym odkażaniu.

Slick warto więc traktować nie tylko jako rozwiązanie wspomagające gospodarkę wodną w trakcie uprawy, ale również jako narzędzie przydatne podczas przygotowania gleby do kolejnego sezonu.

Dawkę i sposób zastosowania należy każdorazowo dostosować do technologii uprawy oraz zaleceń dotyczących używanego środka odkażającego.

Jak prowadzić nawożenie azotem, potasem i wapniem, aby uzyskać równomierny rozwój roślin i właściwy balans między wzrostem wegetatywnym a generatywnym? I jak jednocześnie ograniczać skutki stresu termicznego, który coraz częściej staje się jednym z najważniejszych problemów w produkcji pod osłonami? To pytania, na które odpowiedzi poszukują producenci owoców, w tym malin

Produkty Bioagris są wdrażane i testowane bezpośrednio na plantacjach produkcyjnych, jako odpowiedź na konkretne potrzeby i problemy zgłaszane przez producentów. Tak było również w gospodarstwie dr. Pawła Krawca w Karczmiskach, gdzie wyzwaniem było m.in. utrzymanie równomiernego wzrostu roślin, właściwego balansu między rozwojem wegetatywnym i generatywnym oraz ograniczenie skutków stresu termicznego w uprawie pod osłonami. O rozwiązaniach zastosowanych w praktyce i efektach prowadzonych doświadczeń podczas spotkania Malinowe Factory 2026 mówił Marcin Oleszczak, ekspert ds. badań i wdrażania nowych produktów w Bioagris.

Jak podkreślał Marcin Oleszczak, rozwiązaniem nie jest pojedynczy zabieg, ale odpowiednio zbudowana technologia, która pozwala roślinie utrzymać aktywny wzrost również w trudniejszych warunkach.

– NH Delta, NH Delta K oraz Nurspray to rozwiązania, które pomagają nam zachować wzrost roślin w okresach stresowych. Chodzi o to, aby rośliny nadal asymilowały, rosły, budowały plon, a później mogły ten potencjał wykorzystać – wyjaśniał Marcin Oleszczak.

Zbudować plon to jedno. Trzeba jeszcze zachować jego jakość

W przypadku upraw jagodowych samo utrzymanie potencjału plonowania nie wystarcza. Szczególnego znaczenia nabiera jakość owoców, ich jędrność oraz trwałość w okresie zbiorów i po zbiorze.

Ciekawe wyniki uzyskano w doświadczeniach z produktem XStress prowadzonych w uprawie maliny tunelowej. Początkowo jednym z obserwowanych aspektów było jego oddziaływanie na proces spowalniania przejrzewania owoców. W trakcie doświadczeń zwrócono jednak uwagę również na inne efekty – przede wszystkim poprawę jędrności owoców oraz mniejszą presję szarej pleśni.

Dla producenta ma to bardzo praktyczne znaczenie. W okresach wysokiej temperatury owoce w tunelach mogą dojrzewać bardzo szybko, a ich optymalne okno zbiorcze wyraźnie się skraca. Utrzymanie ich jakości przez dłuższy czas daje większą elastyczność w organizacji zbioru.

– Przy odpowiednio intensywnym zastosowaniu technologii możemy uzyskać nieco szersze okno zbiorów. W praktyce oznacza to możliwość zebrania owoców nawet kilkadziesiąt godzin później, niż wynikałoby to z przebiegu pogody, przy zachowaniu ich odpowiedniej jakości – wskazywał ekspert.

Doświadczenia nie tylko w malinie

Interesujące obserwacje uzyskano również w uprawie porzeczki czerwonej, gdzie do technologii włączono BioCal. Jak wspominał Dr Paweł Krawiec, pierwsze wdrożenia tego rozwiązania przyniosły bardzo wyraźne efekty związane z jakością owoców. Było to jedno z doświadczeń, które pokazało, jak duże znaczenie może mieć odpowiednie prowadzenie roślin nie tylko na etapie budowania plonu, lecz również podczas jego dojrzewania i przygotowania do zbioru.

Połączenie rozwiązań wspierających roślinę w okresach stresowych z technologią ukierunkowaną na jakość owoców pozwala więc działać na dwóch poziomach: utrzymywać potencjał plonotwórczy roślin, a następnie zadbać o jakość i trwałość uzyskanego plonu.

Woda musi trafić tam, gdzie znajdują się korzenie

Kolejnym elementem zaprezentowanej w Karczmiskach technologii jest Slick – adiuwant doglebowy stosowany wraz z fertygacją lub nawadnianiem. Jego zadaniem jest poprawa dystrybucji wody w strefie systemu korzeniowego.

Ma to szczególne znaczenie na zagonach intensywnie użytkowanych oraz w warunkach, w których właściwości gleby utrudniają równomierne nawodnienie. Na glebach ciężkich i zbitych rozwiązanie pomaga wodzie lepiej penetrować profil glebowy i docierać do systemu korzeniowego. Z kolei na stanowiskach lekkich i piaszczystych wspiera bardziej efektywne wykorzystanie wody w obrębie strefy korzeniowej.

W praktyce wszystkie te elementy tworzą jeden system: od właściwego odżywienia i gospodarki wodnej, przez ograniczanie skutków stresu termicznego, aż po utrzymanie jakości owoców i wydłużenie optymalnego okna zbioru.

Zastosowaliśmy te rozwiązania tutaj, w doświadczeniu. Warto podejść bliżej i samemu zobaczyć, czy to działa. Efekty są naprawdę ciekawe – podsumował Marcin Oleszczak.

W intensywnej uprawie pomidora pod osłonami trudno wskazać jeden zabieg, który przesądza o powodzeniu całego sezonu. Potencjał plonotwórczy budowany jest stopniowo – najpierw poprzez rozwój systemu korzeniowego, później przez utrzymanie aktywnej ryzosfery i właściwe odżywienie, a w okresie kwitnienia i owocowania także poprzez ograniczanie skutków stresu wysokiej temperatury. Dlatego program powinien być zaplanowany jako całość, a poszczególne rozwiązania powinny odpowiadać na potrzeby roślin w konkretnych fazach rozwoju.

Takie podejście Bioagris sprawdzał w sezonie 2026 w ramach badań wdrożeniowych prowadzonych w gospodarstwie Michała w Kostrzyniu. W tunelowej uprawie pomidora realizowany był kompleksowy program obejmujący okres od produkcji rozsady aż po zbiory. Łączył on mikrobiologię, fertygację, nawożenie dolistne oraz rozwiązania wspierające rośliny w warunkach stresowych.
Celem wdrożenia było przede wszystkim sprawdzenie, jak poszczególne elementy technologii mogą ze sobą współpracować w warunkach rzeczywistej produkcji.

Dobry start zaczyna się w rozsadzie – MycoTech BIO

Pierwszym etapem programu była mikoryzacja roślin już podczas produkcji rozsady. To ważny moment, ponieważ właśnie wtedy rozpoczyna się budowanie systemu korzeniowego, który po posadzeniu będzie odpowiadał za zaopatrzenie rośliny w wodę i składniki pokarmowe.

Do programu włączono MycoTech BIO, zawierający grzyby mikoryzowe oraz pożyteczne bakterie ryzosferowe. Pomidor należy do roślin dobrze reagujących na mikoryzację. Strzępki grzybni związanej z korzeniami zwiększają zasięg strefy, z której roślina może korzystać, co sprzyja efektywniejszemu wykorzystaniu wody i składników pokarmowych, szczególnie fosforu.

Zastosowanie MycoTech BIO na etapie rozsady nie było jednak jedynym zabiegiem. Około tygodnia po posadzeniu pomidorów na miejsce stałe preparat podano ponownie przez fertygację.

Dlaczego? Przesadzenie jest dla młodej rośliny momentem dużej zmiany. Korzenie muszą szybko rozpocząć wzrost w nowym środowisku, a roślina przechodzi z etapu rozsady do intensywnego budowania części nadziemnej. Ponowne zastosowanie mikroorganizmów miało wspierać rozwój mikoryzy już w docelowej strefie korzeniowej.

W praktyce nie chodzi więc wyłącznie o „większy korzeń”. Celem jest stworzenie sprawniej funkcjonującego układu korzeń–ryzosfera, który będzie pracował przez kolejne tygodnie produkcji.

Mykoryza to początek. Następnie budujemy biologicznie aktywną ryzosferę

TrichoTech BIO zawiera Trichoderma harzianum oraz bakterie z rodzaju Bacillus. Wprowadzanie pożytecznych mikroorganizmów do strefy korzeniowej ma służyć przede wszystkim budowaniu korzystnej mikrobiologii ryzosfery oraz zwiększaniu biologicznej konkurencji wobec mikroorganizmów niepożądanych.

Jest to szczególnie istotne w intensywnej produkcji tunelowej. Przez wiele miesięcy to właśnie kondycja korzeni decyduje o zdolności roślin do pobierania wody i składników pokarmowych oraz utrzymania wysokiej aktywności części nadziemnej.

TrichoTech BIO zastosowano razem z BalansTech BIO. Zadaniem tego produktu jest stworzenie korzystniejszych warunków do rozwoju i aktywności pożytecznych mikroorganizmów.

W programie zastosowano więc określoną kolejność:

MycoTech BIO → TrichoTech BIO + BalansTech BIO.

Nie są to przypadkowo zestawione produkty. Najpierw rozpoczynamy budowanie mikoryzy, a następnie rozwijamy i wspieramy korzystne środowisko mikrobiologiczne wokół korzeni.

Warto jednocześnie podkreślić, że mikrobiologia nie zastępuje nawożenia ani ochrony roślin. Jest kolejnym elementem technologii, którego zadaniem jest poprawa funkcjonowania strefy korzeniowej.

Od początku kwitnienia zmieniają się potrzeby roślin – czas na NH Delta

Wejście pomidora w okres kwitnienia oznacza wyraźną zmianę priorytetów. Roślina nadal intensywnie rośnie, ale równocześnie musi utrzymać kwiaty, zawiązać owoce i rozpocząć ich wypełnianie. W tym momencie do programu fertygacyjnego wprowadzono NH Delta Ca oraz NH Delta K.

Technologia NHDelta jest ukierunkowana na zwiększenie efektywności wykorzystania azotu przez roślinę. W programie zastosowano dwa warianty produktu, dzięki czemu wraz z azotem możliwe było dostarczanie odpowiednio wapnia lub potasu.

Ma to znaczenie w kolejnych etapach produkcji. Wapń jest istotny dla prawidłowego rozwoju tkanek i jakości owoców, natomiast wraz z rozpoczęciem intensywnego owocowania rośnie znaczenie potasu.

W badanym programie NH Delta Ca i NH Delta K podawano przez fertygację od okresu kwitnienia, a zabiegi powtarzano mniej więcej co dwa tygodnie aż do końca sezonu.
Istotą tego rozwiązania nie było więc wykonanie pojedynczej aplikacji, lecz utrzymanie programu odżywiania w czasie, gdy na jednej roślinie jednocześnie mogą znajdować się kwiaty, zawiązki oraz dorastające i dojrzewające owoce.

Upał podczas kwitnienia – dlaczego jest tak niebezpieczny?

Jednym z najtrudniejszych momentów w tunelowej produkcji pomidora są okresy bardzo wysokiej temperatury przypadające na kwitnienie i zawiązywanie owoców.
Stres cieplny wpływa na wiele procesów fizjologicznych. Roślina ogranicza transpirację poprzez zamykanie aparatów szparkowych, a wraz ze zmniejszeniem przepływu wody pogarsza się również transport wapnia do intensywnie rosnących organów.

To właśnie dlatego może wystąpić sytuacja, w której wapń znajduje się w pożywce i strefie korzeniowej, a mimo to jego zaopatrzenie w owocach jest niewystarczające. Jedną z konsekwencji zaburzeń gospodarki wapniem może być sucha zgnilizna wierzchołkowa owoców.
W tym okresie w programie Bioagris wykorzystano dwa rozwiązania: XStress i BioCal.

XStress – wsparcie roślin w okresie stresu

XStress został włączony do technologii w czasie wysokiej temperatury, szczególnie w newralgicznym okresie kwitnienia i zawiązywania owoców.

Jego działanie związane jest m.in. z procesami fizjologicznymi dotyczącymi etylenu i poliamin. W warunkach silnego stresu nadmierna produkcja etylenu może przyspieszać procesy starzenia oraz niekorzystnie wpływać na utrzymanie organów generatywnych. Zastosowanie XStress ma wspierać roślinę w przechodzeniu przez takie okresy i ograniczać negatywne skutki stresu.

W pomidorze jest to szczególnie istotne właśnie wtedy, gdy wysoka temperatura nakłada się na kwitnienie. Każdy utracony kwiat lub zawiązek oznacza bowiem utratę części potencjalnego plonu.

BioCal – kiedy problemem staje się transport wapnia

Drugim elementem programu zastosowanym w okresie wysokich temperatur był BioCal.

W przypadku wapnia samo dostarczenie składnika do strefy korzeniowej nie zawsze oznacza jego odpowiednie zaopatrzenie w owocach. Wapń jest transportowany przede wszystkim wraz ze strumieniem transpiracyjnym, dlatego warunki ograniczające przepływ wody w roślinie mogą utrudniać jego przemieszczanie.

BioCal wykorzystuje technologię pompy auksynowo-wapniowej, której zadaniem jest wspieranie transportu i dystrybucji wapnia w roślinie. Preparat dostarcza również wapń dolistnie.

W praktyce rozwiązanie to włączono do strategii ograniczania ryzyka występowania suchej zgnilizny wierzchołkowej oraz utrzymania prawidłowego zaopatrzenia intensywnie rosnących tkanek w wapń.

To szczególnie ważna zasada w produkcji pomidora: w okresie upałów warto patrzeć nie tylko na to, ile wapnia dostarczamy, ale również na to, czy warunki fizjologiczne pozwalają roślinie skutecznie przetransportować go do owoców.

Nurspray HC – ze stresem najlepiej pracować, zanim się pojawi

XStress i BioCal były odpowiedzią na konkretne warunki pojawiające się podczas sezonu. Program zawierał jednak również element profilaktyczny. Nurspray HC stosowano raz w miesiącu, przed spodziewanymi okresami wysokiej temperatury.

To ważne rozróżnienie. Nurspray HC nie był traktowany jako produkt interwencyjny aplikowany dopiero na rośliny silnie dotknięte upałem. Jego zadaniem było wcześniejsze przygotowanie roślin na stres abiotyczny, w tym wysoką temperaturę i intensywne promieniowanie.

W intensywnej uprawie pod osłonami takie podejście ma szczególne uzasadnienie. Prognoza pogody pozwala dziś z wyprzedzeniem ocenić ryzyko fali upałów. Można więc zaplanować zabieg jeszcze przed nadejściem warunków krytycznych, zamiast reagować dopiero wtedy, gdy roślina wyraźnie ograniczyła swoją aktywność.

Pięć elementów jednego programu

Doświadczenie prowadzone w Kostrzyniu pokazuje przede wszystkim logikę budowania programu. Poszczególne produkty nie były stosowane jako niezależne od siebie zabiegi. Każdy z nich miał określone miejsce wynikające z fazy rozwoju pomidora i aktualnego zagrożenia:

1. Produkcja rozsady i ukorzenianie
MycoTech BIO – rozpoczęcie mikoryzacji i budowania sprawnie funkcjonującej strefy korzeniowej.

2. Po posadzeniu na miejsce stałe
MycoTech BIO, a następnie TrichoTech BIO + BalansTech BIO – rozwój korzystnej mikrobiologii ryzosfery i wsparcie korzeni.

3. Kwitnienie i owocowanie
NHDelta Ca + NHDelta K – prowadzenie odżywiania przez fertygację zgodnie ze zmieniającymi się potrzebami roślin.

4. Okres wysokich temperatur
XStress + BioCal – wsparcie roślin w warunkach stresu oraz gospodarki wapniem w okresie kwitnienia i wzrostu owoców.

5. Profilaktyka stresu
Nurspray HC – aplikacja przed spodziewanymi okresami wysokiej temperatury.

Nie pojedynczy produkt, lecz technologia prowadzona przez cały sezon

Najważniejszy wniosek z badań wdrożeniowych jest prosty: intensywnej produkcji pomidora nie można prowadzić, koncentrując się wyłącznie na jednym problemie czy jednym etapie rozwoju rośliny.

Jeżeli system korzeniowy od początku nie funkcjonuje prawidłowo, późniejsze intensywne nawożenie nie wykorzysta w pełni swojego potencjału. Jeżeli w okresie kwitnienia roślina znajdzie się pod silnym stresem termicznym, może stracić część potencjału plonotwórczego. Z kolei podczas szybkiego wzrostu owoców trzeba zwrócić uwagę nie tylko na podaż wapnia i potasu, ale również na możliwość ich efektywnego wykorzystania przez roślinę. Dlatego program Bioagris w Kostrzyniu rozpoczął się już na etapie rozsady i był kontynuowany aż do zbiorów. 

Badania wdrożeniowe prowadzone w gospodarstwach produkcyjnych mają przy tym dodatkową wartość. Pozwalają sprawdzić nie tylko działanie pojedynczych produktów, ale przede wszystkim ich miejsce w całej technologii i możliwość łączenia kolejnych rozwiązań w warunkach rzeczywistej produkcji. To właśnie tam najlepiej widać, czy program odpowiada na realne potrzeby pomidora – od pierwszych korzeni, przez kwitnienie, aż po ostatnie zbiory.

Chcesz dopasować poszczególne elementy programu Bioagris do technologii prowadzonej w swoim gospodarstwie? Skontaktuj się z doradcami Bioagris.