Produkcja malin i jeżyn w tunelach foliowych pozwala ograniczyć ryzyko strat spowodowanych gradem czy intensywnymi opadami oraz przyspieszyć zbiory. Coraz częściej jednak największym wyzwaniem stają się wysokie temperatury panujące wewnątrz tuneli. Przegrzanie roślin wpływa nie tylko na wielkość plonu, ale przede wszystkim na jakość owoców i ich przydatność do sprzedaży.
Co dzieje się z rośliną podczas upałów?
Optymalna temperatura dla wzrostu i owocowania malin oraz jeżyn wynosi 18–23°C. W okresach letnich temperatura w tunelu może jednak przekraczać 35°C. W takich warunkach rośliny ograniczają transpirację, zamykają aparaty szparkowe i spowalniają fotosyntezę. Zamiast budować plon, uruchamiają mechanizmy obronne.
Pierwszymi objawami stresu są pogorszenie jakości owoców, ich drobnienie oraz utrata jędrności. Często pojawiają się także oparzenia słoneczne liści i owoców oraz skrócenie okresu zbiorów.
Dlaczego owoce tracą jędrność?
Jedną z głównych przyczyn jest wzrost produkcji etylenu, hormonu odpowiedzialnego za procesy starzenia. Pod jego wpływem aktywowane są enzymy rozkładające ściany komórkowe, przez co owoce szybciej miękną i tracą spoistość.
Dodatkowo podczas stresu termicznego dochodzi do zaburzeń gospodarki wapniowej. Wapń odpowiada za stabilność ścian komórkowych, dlatego jego ograniczona dostępność sprzyja utracie jędrności i skraca trwałość pozbiorczą owoców.
Jak ograniczyć skutki wysokiej temperatury?
Skuteczna ochrona plantacji wymaga połączenia kilku działań.
Podstawą jest intensywne wietrzenie tuneli poprzez otwieranie ścian bocznych i bram. Warto również stosować preparaty lub siatki cieniujące, które obniżają temperaturę wewnątrz obiektu nawet o kilka stopni.
Duże znaczenie ma także odpowiednie nawadnianie. W okresach upałów najlepiej sprawdza się nawadnianie pulsacyjne, prowadzone częściej, ale mniejszymi dawkami wody.
Biostymulacja wspiera rośliny w czasie upałów
Podczas długotrwałych fal gorąca same działania techniczne często okazują się niewystarczające. W doświadczeniach prowadzonych na plantacjach wdrożeniowych oraz u producentów bardzo dobre efekty uzyskano po zastosowaniu XStress.
Preparat zawiera kompleks mikroelementów wspierających naturalne mechanizmy obronne roślin. Jego działanie polega na ograniczeniu nadmiernej produkcji etylenu wywołanej stresem termicznym. Dzięki temu rośliny dłużej utrzymują aktywną fotosyntezę, a owoce zachowują większą jędrność i lepiej znoszą transport oraz obrót handlowy.
Jak stosować XStress?
Program należy rozpocząć wraz z pojawieniem się pierwszych wybarwiających się owoców.
W standardowych warunkach letnich:
- 1,5 l/ha
- zabieg powtarzać co 10–14 dni.
Podczas długotrwałych upałów (powyżej 25°C):
- 2,5 l/ha
- zabiegi wykonywać co 5–7 dni.
Warto połączyć XStress z wapniem
XStress można mieszać z fungicydami oraz preparatami biologicznymi. W uprawie malin i jeżyn deserowych szczególnie korzystne jest jego stosowanie razem z nawozami wapniowymi, np. BioCal.
Takie połączenie zapewnia podwójny efekt – wapń wzmacnia ściany komórkowe owoców, natomiast XStress ogranicza procesy prowadzące do ich przedwczesnego mięknięcia.
Wysokie temperatury w tunelach są dziś jednym z głównych czynników ograniczających jakość malin i jeżyn. Odpowiednia wentylacja, cieniowanie i właściwe nawadnianie stanowią podstawę ochrony plantacji, jednak w okresach silnego stresu warto uzupełnić program o biostymulację.
Zastosowanie XStress, szczególnie w połączeniu z BioCal, pozwala skuteczniej ograniczyć skutki stresu termicznego, utrzymać jędrność owoców oraz wydłużyć ich trwałość pozbiorczą – parametry kluczowe dla producentów owoców deserowych.
