Dlaczego coraz więcej plantatorów inwestuje w mikrobiologię?

Jeszcze kilka lat temu preparaty mikrobiologiczne były traktowane głównie, jako uzupełnienie stosowanych nawozów i środków ochrony roślin. Dziś coraz częściej stają się pierwszoplanowym elementem technologii produkcji. Powodów jest kilka. Przede wszystkim zmieniają się warunki klimatyczne, rośnie presja chorób odglebowych oraz zachodzi konieczność ograniczania stosowania środków ochrony roślin ze względu na wymagania dotyczące MRL-i. O wysokim plonie w takich warunkach decyduje w dużym stopniu kondycja systemu korzeniowego. Dobrym przykładem wdrożenia w praktyce produktów mikrobiologicznych jest plantacja w Hornigach.

Czym są preparaty mikrobiologiczne?

Preparaty mikrobiologiczne to produkty zawierające między innymi żywe, wyselekcjonowane mikroorganizmy lub ich formy przetrwalnikowe czy propagule. Są przeznaczone do zasiedlania gleby, ryzosfery lub roślin. Ich zadaniem jest poprawa aktywności mikrobiologicznej środowiska uprawy, zwiększenie dostępności składników pokarmowych, wspieranie rozwoju systemu korzeniowego oraz wzmacnianie naturalnej odporności roślin na stresy biotyczne i abiotyczne.

W praktyce ogrodniczej najczęściej zawierają:

• bakterie (np. Bacillus spp., Pseudomonas spp., Azotobacter spp.),
• grzyby (np. Trichoderma spp., grzyby mikoryzowe z rodzaju Glomus, Rhizophagus lub grzyby mikoryzy erykoidalnej dla borówki),
• rzadziej drożdże, promieniowce lub inne pożyteczne mikroorganizmy.

Silne korzenie to większe możliwości roślin

System korzeniowy odpowiada przede wszystkim za pobieranie wody i składników pokarmowych. Jest to także miejsce, w którym zachodzi intensywna wymiana pomiędzy rośliną a mikroorganizmami glebowymi. Im bardziej aktywna biologicznie ryzosfera, tym efektywniejsze wykorzystanie nawożenia i większa odporność roślin na niekorzystne warunki środowiska glebowego.

W ostatnich sezonach szczególnie wyraźnie widać, że plantacje o dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym znacznie lepiej znoszą okresowe susze, wysokie temperatury oraz stres po posadzeniu. W takich warunkach biologiczne wspomaganie strefy korzeniowej przestaje być dodatkiem, a staje się jednym z podstawowych elementów technologii produkcji. Coraz więcej doświadczeń prowadzonych na plantacjach towarowych potwierdza, że odpowiednio dobrane mikroorganizmy mogą poprawiać rozwój korzeni, zwiększać efektywność pobierania składników pokarmowych oraz ograniczać negatywny wpływ stresów środowiskowych.

Biologiczne preparaty nie zastępują nawożenia ani ochrony roślin. Ich zadaniem jest stworzenie warunków, w których korzenie mogą pracować wydajniej przez cały sezon. W technologii Bioagris program opiera się na wzajemnie uzupełniających się rozwiązaniach:

• MycoTech BIO – zawiera grzyby mikoryzowe oraz bakterie ryzosferowe wspierające rozwój systemu korzeniowego, zwiększające powierzchnię chłonną korzeni oraz poprawiające pobieranie wody i składników pokarmowych.
• TrichoTech BIO – preparat zawierający grzyby z rodzaju Trichoderma oraz 5 gatunków bakterii z rodzaju Bacillus, kolonizujące ryzosferę i ograniczające szkodliwość chorób odglebowych.
• BalansTech BIO – dostarcza pożytecznych bakterii oraz substancji o działaniu prebiotycznym, wspierających rozwój korzystnej mikroflory glebowej.

Takie kompleksowe podejście pozwala jednocześnie poprawiać aktywność biologiczną gleby, zwiększać żywotność korzeni i wspierać naturalne mechanizmy odporności roślin.

Technologia sprawdzona w praktyce

Nowoczesne rozwiązania biologiczne powinny być wdrażane na podstawie wyników doświadczeń prowadzonych w warunkach produkcyjnych. Właśnie dlatego Bioagris od kilku lat rozwija sieć gospodarstw demonstracyjnych i doświadczeń polowych, w których nowe technologie oceniane są w rzeczywistych warunkach uprawy jeszcze przed ich szerszym wdrożeniem do praktyki. Są to miejsca, gdzie testowane są również nowe produkty planowane do wprowadzenia do portfolio firmy. Powstają tam także gotowe programy.

Jedno z miejsc, gdzie stosowany jest taki program to plantacja Państwa Włodarczyków w Hornigach. W tym roku p. Mateusz przekonał się, że program zaproponowany przez Bioagris wspomógł plantację od startu. Pierwszym etapem programu było zastosowanie nawożenia fosforowego, aby pobudzić rozwój systemu korzeniowego oraz przygotować rośliny do intensywnego wzrostu. Po kilku dniach, gdy warunki były korzystne dla kolonizacji korzeni wprowadzono produkt MycoTech BIO wraz z preparatem BalansTech BIO.

Mikoryza zasiedla system korzeniowy, zwiększając jego powierzchnię chłonną, natomiast BalansTech BIO dostarcza pożytecznych bakterii oraz składników o działaniu prebiotycznym, które sprzyjają rozwojowi aktywnej mikroflory glebowej. Takie połączenie przyspiesza zasiedlanie ryzosfery przez pożyteczne mikroorganizmy i wspiera ich długotrwałą aktywność.

Kolejnym elementem programu był produkt TrichoTech BIO, zawierający grzyby z rodzaju Trichoderma oraz bakterie z rodzaju Bacillus. Mikroorganizmy te kolonizują strefę korzeniową, stwarzają niekorzystne warunki do rozwoju patogenów odglebowych poprzez konkurencję o przestrzeń i dostępne źródła pokarmu. Jednocześnie wspierają prawidłowe funkcjonowanie korzeni oraz zwiększają tolerancję roślin na niekorzystne warunki środowiskowe.

W przypadku stanowisk, na których występuje wysoka presja chorób odglebowych lub istnieje ryzyko ich rozwoju, warto rozważyć wcześniejsze zastosowanie TrichoTech BIO. Pozwala to szybciej ustabilizować mikroflorę ryzosfery i stworzyć korzystniejsze warunki dla późniejszego rozwoju grzybów mikoryzowych. Dzięki odpowiedniej kolejności aplikacji poszczególne mikroorganizmy nie konkurują ze sobą i działają korzystniej.

Praktyczne wskazówki

Chciałabym zwrócić uwagę, że nie można oczekiwać, że pojedynczy preparat rozwiąże wszystkie problemy plantacji. Produkty mikrobiologiczne działają najlepiej wtedy, gdy są elementem dobrze zaplanowanej technologii obejmującej właściwe nawożenie, fertygację, ochronę roślin i racjonalne gospodarowanie wodą. To właśnie połączenie tych elementów pozwala budować zdrowe, aktywne korzenie, które stanowią fundament wysokiego i powtarzalnego plonu. Kilkuletnie badania firmy Bioagris prowadzone na plantacjach produkcyjnych wskazują, że za pomocą dobrze dobranego programu mikrobiologicznego można zwiększyć plon truskawki od 8% do 17%, w zależności od gruntu i odmiany. Dzięki poprawie pobierania mikro- i makroelementów można także poprawić smak i jakość konsumpcyjną owoców.

Jednak nie można zapominać o warunkach, jakie muszą być spełnione, aby preparaty mikoryzowe mogły skutecznie zasiedlić system korzeniowy. Zwracam uwagę na to, aby temperatura gleby wynosiła co najmniej 12°C, a najlepsze rezultaty uzyskuje się w zakresie 15–20°C, kiedy aktywność zarówno korzeni, jak i grzybów mikoryzowych jest najwyższa.

Równie ważne jest właściwe zaplanowanie terminu aplikacji w odniesieniu do programu nawożenia. Zbyt wysoka dostępność fosforu bezpośrednio po nawożeniu może ograniczać proces tworzenia mikoryzy, dlatego po zastosowaniu nawozów fosforowych warto zachować kilkudniowy odstęp przed aplikacją preparatu. W praktyce produkcyjnej optymalnym rozwiązaniem jest wykonanie zabiegu około dwóch tygodni od rozpoczęcia fertygacji, gdy warunki sprzyjają skutecznej kolonizacji korzeni przez grzyby mikoryzowe.

Zwracam uwagę także na dawkowanie produktów MycoTech Bio, BalansTech Bio i TrichoTech Bio.

*dawki maksymalne zalecane są na stanowiskach po chemicznym odkażaniu gleby