Wsparcie na starcie – sałaty. Wbrew pozorom to popularne warzywo nie jest rośliną łatwą w uprawie. Ma swoje specyficzne, wysokie wymagania glebowo-klimatyczne i w związku z tym potrafi być rośliną dość „kapryśną”. Jako roślina jednoroczna o krótkim okresie wegetacji, sałata potrzebuje precyzyjnego podejścia już od momentu planowania nasadzeń.
W związku z tymi „kaprysami” bardzo istotny jest wybór odmiany sałaty najlepiej dostosowanej do typu produkcji oraz terminu, w którym będziemy sadzić rośliny. W profesjonalnej produkcji musimy brać pod uwagę różne rodzaje, takie jak sałata masłowa, sałata rzymska, sałata lodowa czy sałata dębolistna, z których każda ma inną strukturę liści i odporność na warunki stresowe. Wybierając odmianę, powinniśmy także pomyśleć o jej późniejszej ochronie przed chorobom grzybowym i wybrać taką, która ma odpowiedni zestaw odporności, szczególnie na mączniak rzekomy oraz szara pleśń.
Jak przygotować idealne rozsady i siać sałatę?
Produkcję sałaty rozpoczynamy oczywiście od rozsady – jej jakość jest czynnikiem decydującym o późniejszym sukcesie w uprawie. Nasiona sałaty wysiewa się zazwyczaj w kontrolowanych warunkach. Rozsady produkujemy we własnym zakresie, zwykle siejąc nasiona otoczkowane wprost do odpowiednich multiplatów, lub kupujemy je w wyspecjalizowanej firmie. Firmy dostarczają zwykle rozsady siane bezpośrednio w kostki prasowanego substratu.
Warto wiedzieć, że młode rośliny są wrażliwe, dlatego nasiona wysiewa się na odpowiednią głębokość, często przykrywając je cienką warstwą perlitu lub podłoża, co zapewnia optymalną wilgotność. Wczesna wiosna to czas, kiedy w uprawie sałaty mogą wystąpić niskie temperatury – choć wiele odmian toleruje przymrozki, to stabilne 20°C w fazie wschodów gwarantuje wyrównane siewki.
System korzeniowy a efektywna uprawa sałaty
System korzeniowy sałaty nie sięga zbyt głęboko, natomiast jest silnie rozbudowany na boki. Budowa systemu korzeniowego wskazuje, że sałaty mają spore wymagania nawozowe w stosunku do ich potrzeb pokarmowych. Taka budowa i stosunkowo niewielki pionowy zasięg mogą wymagać wsparcia efektywności, zwłaszcza gdy słońce mocno grzeje, a parowanie z gleby wzrasta.
Wsparciem tym może być mikoryza. Sałaty doskonale mikoryzują i potrafią bardzo efektywnie wykorzystać symbiozę swojego systemu korzeniowego z grzybami z rodzaju Glomus. Zmikoryzowany system korzeniowy sałat charakteryzuje się:
- większą liczbą drobnych, aktywnych fizjologicznie korzeni,
- większym fizycznym zasięgiem pionowym i poziomym,
- znacząco większą objętością penetrowanej gleby.
Co w konsekwencji daje roślinom lepsze zaopatrzenie w składniki odżywcze i wodę oraz większą zdrowotność. Dzięki temu jej uprawa staje się bardziej przewidywalna, a rośliny lepiej znoszą niedobór wody.
Zastosowanie MycoTech BIO w produkcji sałat – wyniki doświadczeń
Jeśli rozsadę przygotowujemy sami, już na etapie siewu czy po wschodach możemy przystąpić do mikoryzacji. W tym celu możemy zastosować MycoTech BIO w dawce 5 ml w 1 l wody na jedną tacę multiplatu. Jeśli kupujemy gotową rozsadę, zabieg powinniśmy przeprowadzić przed wystawieniem kostek do tunelu foliowego czy też na pole.
Sprawdziliśmy to dla Was, prowadząc w sezonie 2024/2025 szereg doświadczeń w produkcji sałat pod osłonami i w polu (rejon Piotrkowa i Potworowa). Wnioski z tych badań są kluczowe dla każdego, kto chce profesjonalnie uprawiać sałatę:
- Czas produkcji rozsady ulegał skróceniu o kilka dni.
- Siewki charakteryzowały się bardziej rozgałęzionym systemem korzeniowym.
- Biomasa części nadziemnej była większa, a liście bardziej zielone i lepiej odżywione.
- Sadzenie sałaty zmikoryzowanej wiązało się z szybszym przyjęciem się roślin.
- Wiązanie i wypełnianie główek następowało szybciej, a finalne plony miały większą masę i średnicę.
- Ograniczono występowanie chorób takich jak mączniak prawdziwy oraz defektów fizjologicznych.
Nawożenie i technologia wspierająca jakość plonu
W przypadku mikoryzacji musimy pamiętać o istotnym elemencie: rośliny zmikoryzowane znacznie szybciej wykorzystują składniki odżywcze z niewielkiej bryłki substratu. Stąd wymagają one szybszego i zwiększonego nawożenia w trakcie produkcji rozsad. Prawidłowe nawożenie sałaty to fundament, by uniknąć problemów takich jak gorzkawy posmak liści czy słaba struktura główek.
Dla profesjonalnych producentów warzyw liściowych przygotowaliśmy także inne rozwiązania:
- BioCal – specyficzny nawóz wapniowy, poza dostarczaniem samego wapnia do roślin, zawiera również kluczowy dla syntezy auksyn cynk. Odpowiednie zaopatrzenie roślin w auksyny zapewnia prawidłowe pobieranie, transport i dystrybucję wapnia w roślinach. Główne zastosowanie BioCal w sałacie to zapobieganie tipburn. BioCal może być używany do profilaktyki niedoborów wapnia już na etapie produkcji rozsady sałat, a następnie dwa tygodnie po posadzeniu i w okresie zwijania się główek.
- SLICK – nieorganiczny polepszacz glebowy o właściwościach adiuwantu doglebowego. SLICK pozwala lepiej zarządzać i gospodarować wodą glebową – płytki i rozległy system korzeniowy roślin sałat. W sałatach, w związku z krótkim cyklem produkcji, możemy go zastosować jednorazowo w dawce 3 l/ha przed sadzeniem roślin przez zraszacze lub po posadzeniu roślin w dawce 1 l ha przez system nawadniania kroplowego. W przypadku aplikacji przez system nawadniania kroplowego może okazać się konieczna kolejna aplikacja w dawce 0,25 l/ha po upływie 30 dni. SLICK na glebach ciężkich zwiększa penetrację wody w głąb profilu glebowego, natomiast na glebach lekkich, piaszczystych zatrzymuje wodę w strefie systemu korzeniowego roślin. SLICK efektywnie ogranicza także parowanie wody z gleby.
- NURSPRAY HC – stymulator odporności roślin na niesprzyjające warunki wzrostu: niedobory wody w glebie, wysokie temperatury, przegrzanie, nadmierne promieniowanie słoneczne. Z naszych obserwacji wynika, że po zastosowaniu NURSPRAY HC główki sałaty lepiej przechowują się w chłodni oraz tracą mniej na wadze w trakcie nawet długiego przechowywania. W sałatach możemy zastosować NURPRAY HC po wysądzeniu i przyjęciu się rozsad oraz w czasie wiązania główek, dawka 0,2 l/ha.
